Nếu một ngày nào đó, bạn lỡ ngủ gật trong một cuộc họp quan trọng và bị người đứng đầu nghiêm khắc quở trách trước mặt tất cả mọi người, bạn sẽ làm gì?
Nhiều người sẽ tìm một lý do để bào chữa: “Hôm qua tôi thức khuya”, “Dạo này tôi mệt quá”, hoặc cảm thấy tự ái, giận dỗi rồi lảng tránh. Rất ít ai có đủ dũng khí đối diện thẳng thắn với sự yếu đuối của chính mình.
Cách đây hơn hai ngàn năm trăm năm, có một vị hoàng tử quyền quý trong hoàng tộc Thích Ca đã rơi vào đúng hoàn cảnh ê chề ấy. Ngay giữa pháp hội trang nghiêm hàng ngàn người, ngài đã gục đầu ngủ quên khi Đức Phật đang thuyết pháp. Nhưng thay vì tìm cớ bào chữa, ngài đã quỳ xuống phát một lời thề làm rúng động Tăng đoàn: quyết không bao giờ chợp mắt ngủ nữa cho đến trọn đời.
Lời thề khốc liệt ấy đã cướp đi đôi mắt thịt của ngài, nhấn chìm cuộc đời vào bóng tối vĩnh viễn. Nhưng cũng chính từ nơi bóng tối tột cùng ấy, một đôi mắt khác đã bừng sáng — đôi mắt thấy suốt tam thiên đại thiên thế giới.
Người đó là Tôn giả A Na Luật (Anuruddha) — vị đại đệ tử được Đức Phật tôn vinh là Thiên nhãn đệ nhất trong mười đại đệ tử.
Bài này kể trọn vẹn câu chuyện về ý chí phi thường và đôi mắt kỳ diệu ấy.
“A Na Luật” Nghĩa Là Gì
Tên tiếng Pali của ngài là Anuruddha (tiếng Phạn: Aniruddha). Người Việt thường phiên âm Hán-Việt là A-na-luật, hoặc A-nậu-lâu-đà.
Dịch nghĩa sang chữ Hán, tên ngài mang các ý nghĩa rất đẹp: Như Ý (mọi việc thuận theo ý muốn), Vô Diệt (không bao giờ dứt), hoặc Vô Chướng Ngại (không gì ngăn cản được).
Cái tên này bắt nguồn từ một câu chuyện kỳ lạ thời thơ ấu của ngài trong hoàng cung Ca-tỳ-la-vệ. Anuruddha là con trai của hoàng thân Cam Lộ Phạn vương (Amitodana — chú ruột của Đức Phật), tức ngài là em họ của Đức Phật Thích Ca và là em ruột của dũng tướng Ma Ha Nam (Mahānāma).
Sinh ra trong nhung lụa tột đỉnh, ngài được nuông chiều đến mức chưa từng biết đến sự thiếu thốn. Một hôm, khi chơi trò ném bi cùng các vương tử khác, ngài đánh cược bằng những chiếc bánh ngọt. Thua liên tiếp nhiều ván, ngài sai người hầu vào cung bảo mẹ mang thêm bánh ra. Mẹ ngài sau ba lần đưa bánh, đến lần thứ tư bèn nhắn ra: “Không có bánh nữa đâu!”.
Vì sống trong cảnh muốn gì có nấy, chàng vương tử trẻ ngây thơ nghĩ rằng “Không Có” là tên của một loại bánh quý hiếm mới lạ. Ngài chạy thẳng vào cung đòi mẹ: “Mẹ hãy cho con ăn ‘bánh không có’!”. Người mẹ thương con, đành lấy một chiếc đĩa vàng trống không đậy nắp lại đem ra. Kỳ diệu thay, nhờ phước báu vô lượng tích lũy từ nhiều đời trước, khi ngài mở nắp đĩa ra, chư thiên đã biến hiện một chiếc bánh thơm ngon ngào ngạt chưa từng thấy trên trần gian. Từ đó, mọi người đặt tên cho ngài là Anuruddha (Như Ý) — người chưa từng biết đến chữ “không có”.
Sự Tích Tôn Giả A Na Luật
1. Quyết định rời bỏ hoàng cung
Sau khi Đức Phật thành đạo và trở về hoàng cung thuyết pháp, nhiều thanh niên quý tộc dòng họ Thích Ca đã lần lượt xin xuất gia. Thấy vậy, Ma Ha Nam nói với em trai Anuruddha:
“Dòng họ chúng ta ai cũng có người đi tu theo Đức Phật, chỉ riêng nhà ta chưa có ai. Bây giờ trong hai anh em mình, một người phải đi xuất gia, người còn lại ở nhà cai quản gia nghiệp.”
Anuruddha từ nhỏ vốn quen sống an nhàn, sợ khổ nên bảo anh: “Em yếu đuối thế này, làm sao chịu nổi đời sống đạm bạc của người đi tu? Anh hãy đi đi!”. Ma Ha Nam liền kể cho em nghe công việc đồng áng, cày cấy, gieo mạ, gặt lúa, tích trữ kho tàng… một vòng xoay cực nhọc năm này qua năm khác không bao giờ dứt của đời sống thế tục.
Nghe xong, Anuruddha rùng mình nhận ra: ở đời dẫu có giàu sang bao nhiêu thì con người vẫn là nô lệ cho những lo toan sinh kế bất tận. Ngài quyết định: “Thôi, em sẽ đi xuất gia!”.
Sau nhiều lần tha thiết quỳ xin mẹ, cuối cùng mẹ ngài đồng ý với điều kiện: nếu vương tử Bhaddiya (lúc đó đang là vua của một tiểu quốc) cùng đi thì mới cho phép. Anuruddha đã dùng sự chân thành thuyết phục được Bhaddiya cùng rời bỏ ngai vàng.
2. Đoàn vương tử và cái cúi đầu trước người thợ cạo
Anuruddha cùng các vương tử hoàng tộc gồm A Nan, Bhaddiya, Kim Bì La (Kimbila), Bạt Đề (Bhagu), Đề-bà-đạt-đa (Devadatta) và người thợ cạo tóc Ưu Ba Ly (Upāli) cùng nhau rời thành tìm đến Đức Phật tại rừng Anupiyā.
Trước khi vào đảnh lễ Đức Phật, sáu vị vương tử cởi hết châu báu trang sức đưa cho Ưu Ba Ly để anh làm vốn sinh sống. Nhưng Ưu Ba Ly nghĩ: “Các bậc vương tử quyền quý còn xem của cải như rơm rác để đi tìm chân lý, ta giữ đống vàng này để làm gì?”. Anh treo túi vàng lên cành cây rồi chạy theo xin xuất gia cùng đoàn.
Đến nơi, các vị vương tử đã đồng lòng xin Đức Phật cho người thợ cạo Ưu Ba Ly được cạo tóc xuất gia trước. Khi Ưu Ba Ly khoác lên mình tấm y hoại sắc của một vị tỳ kheo, sáu vương tử cao quý — trong đó có Anuruddha — đã cung kính quỳ rạp dưới chân Ưu Ba Ly để đảnh lễ người sư huynh của mình. Cái cúi đầu lịch sử ấy đã đập tan hoàn toàn xiềng xích kiêu mạn của dòng máu quý tộc.
3. Ngủ gật giữa pháp hội và lời thề rúng động
Dù đã cắt tóc xuất gia, nhưng thói quen sinh hoạt êm ấm từ nhỏ vẫn còn ám ảnh trong thân xác của Anuruddha. Trong những ngày đầu tu tập, việc ngồi thiền và ăn uống kham khổ khiến thân thể ngài mệt mỏi rã rời.
Một hôm, tại giảng đường lớn, trong khi Đức Phật đang thuyết một bài pháp quan trọng cho hàng ngàn tỳ kheo và cư sĩ, Anuruddha ngồi ở hàng ghế phía sau vì quá kiệt sức nên đã ngủ gật, đầu ngả nghiêng.
Đức Phật nhìn thấy, liền cất tiếng gọi tên ngài và đọc bốn câu kệ răn dạy:
Hỡi người mê ngủ say sưa
Như loài sò ốc sống thừa nghìn năm
Mịt mù trong vỏ tối tăm
Trăm năm trôi nổi biết tầm nơi đâu?
Tiếng quở trách của Đức Thế Tôn như một tiếng sét đánh ngang tai chàng trai trẻ. Xung quanh, hàng ngàn ánh mắt đổ dồn về phía ngài. Đó không chỉ là sự xấu hổ thông thường — mà là một nỗi chấn động lương tâm sâu sắc. Anuruddha cảm thấy mình đã phụ bạc niềm tin của cha mẹ, phụ bạc ân đức của Đức Phật.
Ngài lập tức đứng dậy, bước ra trước Đức Phật, quỳ sụp xuống dập đầu sám hối và cất lời thệ nguyện đanh thép:
“Bạch Đức Thế Tôn, kể từ ngày hôm nay cho đến trọn đời, con xin lập thệ: dù thịt nát xương tan, dù thân thể này có hoại diệt, con quyết không bao giờ nhắm mắt ngủ một giây phút nào nữa!”
4. Mất đôi mắt thịt, bừng sáng Thiên nhãn thông
Giữ đúng lời thề sắt đá, đêm cũng như ngày, Anuruddha chỉ ngồi thiền định hoặc đi kinh hành. Khi cơn buồn ngủ ập đến dữ dội, ngài dùng nước lạnh rửa mặt, đứng trên một chân, hoặc mở trừng trừng mắt nhìn vào hư không để xua tan hôn trầm.
Sau nhiều tháng ròng rã không hề chớp mắt, đôi mắt của ngài bắt đầu sưng tấy, đỏ ngầu và đau nhức dữ dội như có than hồng thiêu đốt. Đức Phật thương xót người học trò chí khí, đã bảo danh y Kỳ Bà (Jīvaka) đến chữa trị.
Bác sĩ Kỳ Bà sau khi khám xong, bái lạy Đức Phật và thưa: “Bạch Thế Tôn, bệnh của Tôn giả Anuruddha chỉ có một phương thuốc duy nhất là phải chịu ngủ nghỉ vài giờ mỗi ngày. Nếu không ngủ, đôi mắt ngài chắc chắn sẽ bị mù hoàn toàn.”
Đức Phật đến bên giường bệnh, nhẹ nhàng khuyên bảo:
“Này Anuruddha, vạn vật trên đời đều nhờ thức ăn mà tồn tại. Thân thể cần cơm nước, lỗ tai cần âm thanh, ý thức cần pháp trần, và đôi mắt cần giấc ngủ để nuôi dưỡng. Ông hãy ngủ đi một chút để giữ gìn đôi mắt.”
Anuruddha chắp hai bàn tay đẫm máu mắt, nghẹn ngào thưa với bậc Đạo sư:
“Bạch Thế Tôn, con đã phát lời thề trước mặt Ngài và đại chúng. Con thà mất đôi mắt thịt hư hoại này, chứ quyết không thể bội ước với sự nghiệp giải thoát của chính mình!”
Và rồi, điều gì phải đến đã đến. Đôi mắt thịt của Anuruddha hoàn toàn tắt lịm ánh sáng. Ngài vĩnh viễn không còn nhìn thấy ánh mặt trời, không còn thấy cây cỏ, không còn nhìn thấy dung nhan của Đức Phật.
Nhưng chính ngay trong giây phút bóng tối tuyệt đối bao trùm lấy ngài, nhờ sự kiên trì thiền định vượt qua giới hạn thân xác, tâm trí ngài đột nhiên bừng sáng một luồng quang minh vô lượng. Ngài đoạn tận mọi lậu hoặc, chứng đắc quả vị A-la-hán.
Đồng thời, ngài khai mở được Thiên nhãn thông (Dibbacakkhu) — năng lực nhìn thấu suốt không gian và thời gian. Ngài thấy rõ cấu trúc của tam thiên đại thiên thế giới, thấy rõ sự sinh tử luân hồi, nghiệp báo thiện ác của muôn loài chúng sinh rõ ràng như nhìn một quả báu đặt trong lòng bàn tay. Đức Phật hoan hỷ tôn xưng ngài là Thiên nhãn đệ nhất trong hàng thánh chúng.
5. Giữ vững Tăng đoàn trong đêm Phật nhập Niết Bàn
Vai trò lịch sử lớn nhất của Tôn giả A Na Luật thể hiện rõ rệt nhất trong đêm Đức Phật nhập Đại Bát Niết Bàn tại rừng Ta-la thành Câu Thi Na (Kusinārā).
Khi Đức Phật ngả lưng nằm nghiêng bên hữu giữa hai cây Ta-la trổ hoa trái mùa, cả khu rừng chìm trong bầu không khí bi thương. Tôn giả A Nan — lúc ấy vẫn chưa đắc quả A-la-hán — ôm mặt khóc nức nở bên cột cửa, không chịu nổi nỗi đau mất đi người Thầy vĩ đại.
Chính Tôn giả A Na Luật là người giữ sự tỉnh giác và an tĩnh tuyệt đối cho toàn bộ Tăng đoàn. Ngài bước đến bên A Nan, nhắc nhở:
“Này hiền giả A Nan, thôi đừng khóc nữa! Đức Thế Tôn đã từng dạy: vạn vật có sinh ắt có diệt, hội ngộ tất có chia ly. Hãy lau nước mắt đi, vào bên cạnh Đức Thế Tôn để thưa hỏi những lời dạy cuối cùng trước khi Ngài xả bỏ báo thân.”
Trong những giây phút thiêng liêng cuối cùng, bằng đôi mắt Thiên nhãn thông thấu suốt cảnh giới tâm thức, Tôn giả A Na Luật đã liên tục theo dõi từng tầng thiền định của Đức Phật. Khi Đức Phật đi vào Diệt thọ tưởng định, A Nan tưởng Phật đã mất, liền hỏi: “Bạch Tôn giả, Đức Thế Tôn đã nhập Niết Bàn rồi sao?”. A Na Luật đáp ngay: “Chưa đâu A Nan, Thế Tôn chỉ mới vào Diệt thọ tưởng định thôi”. Sau đó, Đức Phật xuất định, đi ngược từ Tứ thiền xuống Sơ thiền rồi từ Sơ thiền lên Tứ thiền và xả bỏ hơi thở cuối cùng. A Na Luật thông báo: “Đức Thế Tôn đã chính thức nhập Đại Bát Niết Bàn!”.
Sự điềm tĩnh và trí tuệ của A Na Luật đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chãi nhất cho Tăng chúng trong đêm tối lịch sử ấy.
📿 Chuyện này lấy từ đâu
- Kinh Tạng Nikāya (Pāli nguyên thủy): Cuộc đời Tôn giả Anuruddha được ghi chép phong phú trong Tăng Chi Bộ Kinh (Aṅguttara Nikāya — phẩm Etadagga), Kinh Đại Bát Niết Bàn (Dīgha Nikāya 16 — Mahāparinibbāna Sutta), Trưởng Lão Tăng Kệ (Theragāthā), và bài kinh nổi tiếng Kinh Anuruddha (AN 8.30 — Đức Phật giảng về Tám điều giác ngộ của bậc Đại nhân).
- Luật Tạng & Hán Tạng: Sự kiện xuất gia của đoàn vương tử họ Thích ghi trong Tiểu Phẩm (Cullavagga VII). Sự tích Đức Phật xỏ kim vá áo cho A Na Luật ghi lại cảm động trong Kinh Tăng Nhất A Hàm (Ekottara Āgama) và Chú giải Kinh Pháp Cú.
- Chứng Tích Khảo Cổ: Vùng di tích thánh địa Câu Thi Na (Kushinagar) — nơi dựng bảo tháp Niết Bàn Ramabhar và Đại Tháp Parinirvana — nơi Tôn giả A Na Luật và A Nan đã tổ chức lễ trà tỳ cho Đức Phật.
Đức Thế Tôn Tự Tay Xỏ Kim Vá Áo Cho Người Đệ Tử Mù
Trong toàn bộ kinh điển Phật giáo, có lẽ không có hình ảnh nào bình dị, ấm áp và lay động lòng người hơn câu chuyện Đức Phật xỏ kim cho Tôn giả A Na Luật trong Kinh Tăng Nhất A Hàm.
Nhiều năm sau khi bị mù mắt, tấm y cà-sa cũ của Tôn giả A Na Luật bị rách nhiều chỗ. Ngài lần mò giặt sạch tấm y, đem phơi khô rồi gom góp kim chỉ định tự vá lại. Nhưng vì hai mắt mù lòa, ngài không sao xâu nổi sợi chỉ nhỏ qua lỗ kim.
Sau nhiều lần thử bất thành, Tôn giả A Na Luật cầm chiếc kim lên, hướng mặt ra không trung cất tiếng nói:
“Trong thế gian này, có ai tha thiết muốn tạo phước lành, xin hãy đến xỏ giùm sợi chỉ qua lỗ kim này cho một người mù!”
Ngài chỉ nghĩ đơn giản rằng một vị sa-di trẻ tuổi nào đó đi ngang qua nghe thấy sẽ rủ lòng thương xỏ giúp.
Bỗng nhiên, một tiếng bước chân êm ái tiến lại gần. Một bàn tay ấm áp nhẹ nhàng đón lấy chiếc kim trên tay ngài, và một giọng nói trầm hùng, từ ái cất lên:
“Có Ta đây! Ta là người tha thiết muốn tạo phước đức nhất trong thế gian này. Hãy đưa kim chỉ đây, Ta sẽ xỏ cho ông!”
Nghe giọng nói quen thuộc, Tôn giả A Na Luật giật mình kinh hãi. Ngài vội vàng quỳ sụp xuống đất, giọng run run xúc động:
— “Bạch Đức Thế Tôn! Con không biết là Ngài. Ngài là bậc Toàn Giác, công đức và phước báu của Ngài đã viên mãn trùm khắp cả ba cõi, đâu cần phải tích góp chút phước báu cỏn con này của một kẻ mù lòa như con?”
Đức Phật đỡ người đệ tử đứng dậy, mỉm cười dạy rằng:
“Này Anuruddha, trong khắp cả cõi trời và cõi người, không ai thấu hiểu sâu sắc quả báu của phước đức như Như Lai. Dẫu phước trí của Ta đã viên mãn, Ta chưa từng bao giờ nhàm chán việc làm phước, dù chỉ là việc nhỏ bé như xỏ một lỗ kim.”
Nói xong, Đức Phật ngồi xuống bãi cỏ bên cạnh người học trò mù. Ngài đích thân xỏ sợi chỉ qua kim, và tự tay khâu vá lại từng đường kim mũi chỉ trên tấm y rách cho A Na Luật.
Hình ảnh ấy mãi mãi là một bài học vô giá: bậc Thầy vĩ đại nhất trần gian không đứng trên đài cao cách biệt, mà sẵn sàng cúi xuống làm công việc nhỏ nhặt nhất cho người đệ tử của mình.
Ba Nhầm Lẫn Rất Hay Gặp Về A Na Luật
Một: Nhầm “Thiên nhãn thông” là phép nhìn lén, tò mò chuyện người khác.
Trong các phim ảnh dã sử hay truyện huyền hiệp, người ta thường mô tả “mắt thần” như một thứ công cụ để nhìn xuyên tường, theo dõi bí mật đời tư hay tìm kiếm kho báu.
Trong Phật giáo, Thiên nhãn thông (Dibbacakkhu) là một trong Lục thông của bậc thánh chứng ngộ. Đó là khả năng nhìn thấy sự vận hành của luật Nhân Quả: thấy chúng sinh sau khi chết tái sinh về cõi lành hay cõi dữ tùy theo nghiệp thiện ác mà họ đã tạo tác. Đôi mắt ấy mở ra không phải để thỏa mãn trí tò mò, mà để sinh khởi lòng thương xót vô biên và thấy rõ bản chất vô thường của cõi luân hồi.
Hai: Cho rằng đạo Phật cổ xúy việc tự hành xác không ngủ để mù mắt.
Đạo Phật là con đường Trung đạo (Majjhimā Paṭipadā) — tránh xa hai cực đoan: đắm say dục lạc và tự hành xác ép xác. Chính Đức Phật đã cử danh y Kỳ Bà đến chữa trị và khuyên A Na Luật nên ngủ nghỉ điều độ.
Việc A Na Luật bị mù mắt là hậu quả của ý chí quyết liệt vượt mức, chứ không phải Đức Phật bắt buộc đệ tử phải tự làm mù mắt mình mới đắc đạo. Điểm sáng ở ngài là tinh thần biến nghịch cảnh tồi tệ nhất thành cơ hội chuyển hóa tâm thức.
Ba: Nhầm lẫn thân thế giữa A Na Luật và A Nan.
Cả hai vị đều xuất thân là hoàng tử dòng họ Thích Ca, đều là em họ của Đức Phật Thích Ca, và đều xuất gia cùng một ngày trong đoàn 7 người. Nhưng vai trò và sở trường hoàn toàn khác nhau:
- A Na Luật (Anuruddha): Con Cam Lộ Phạn vương, anh ruột Ma Ha Nam, tính tình quả cảm quyết liệt, sở đắc Thiên nhãn đệ nhất.
- A Nan (Ānanda): Con Bạch Phạn vương (hoặc Hộc Phạn vương), làm thị giả hầu cận bên Phật suốt 25 năm, tính tình hòa nhã, sở đắc Đa văn đệ nhất.
Khi Cánh Cửa Này Khép Lại, Một Đôi Mắt Khác Sẽ Mở Ra
Trong cuộc đời, không ai tránh khỏi những lúc rơi vào nghịch cảnh nghiệt ngã: mất đi một công việc gắn bó, một mối quan hệ đổ vỡ, hay sức khỏe thân thể gặp phải biến cố bất ngờ.
Những lúc ấy, phản xạ tự nhiên của con người là đắm chìm trong oán trách, tiếc nuối và tuyệt vọng. Bạn tự nhủ: “Thế là hết, đời mình coi như chấm dứt!”.
Nhìn vào cuộc đời Tôn giả A Na Luật, bạn sẽ nhận được một nguồn năng lượng nâng đỡ diệu kỳ:
- Dám chịu trách nhiệm về sai lầm: Ngài không oán trách lời quở phạt của Đức Phật, mà lấy đó làm động lực rèn giũa bản thân. Khi bạn dám nhận lỗi mà không đổ thừa hoàn cảnh, sự trưởng thành thực sự mới bắt đầu.
- Đừng để khiếm khuyết định nghĩa cuộc đời bạn: Ngài mất đi đôi mắt thịt — thứ quý giá nhất của một con người — nhưng ngài không biến mình thành một kẻ tàn phế sống nhờ sự thương hại. Ngài quay vào bên trong, rèn luyện tâm thức để mở ra một tầm nhìn siêu việt.
- Bài học về sự tích lũy phước đức: Dù bạn đang ở vị trí nào, giàu sang hay nghèo khó, đừng bao giờ coi thường những việc thiện nhỏ bé mỗi ngày — như chính Đức Phật đã tự tay xỏ kim cho người học trò.
Việc làm được ngay hôm nay:
Dành ra 5 phút tĩnh lặng buổi tối hôm nay trước khi đi ngủ:
- Ngồi thẳng lưng, nhắm chặt đôi mắt lại trong tĩnh lặng.
- Không nhìn ra thế giới bên ngoài, hãy lắng nghe nhịp thở của chính mình, cảm nhận sự sống đang chảy trong từng tế bào.
- Nghĩ về một điều khó khăn đang xảy ra với bạn và tự hỏi: “Biến cố này đang dạy cho mình bài học gì để tâm mình trở nên vững vàng hơn?”.
Đó chính là lúc bạn đang tập nhìn cuộc đời bằng “đôi mắt nội tâm” sáng suốt của Tôn giả A Na Luật.
Để tìm hiểu toàn diện về các bậc đệ tử xuất chúng, mời bạn đọc tiếp bài tổng quan Thập Đại Đệ Tử Của Đức Phật, hoặc tìm hiểu về các vị đồng môn: Tôn giả Xá Lợi Phất (Trí tuệ đệ nhất), Tôn giả Tu Bồ Đề (Giải không đệ nhất), Tôn giả Đại Ca Diếp (Đầu đà đệ nhất), và bài viết về cuộc đời Đức Phật Thích Ca. Người mới bắt đầu có thể đi theo lộ trình 21 ngày học Phật pháp để có nền tảng vững chắc.
Câu Hỏi Thường Gặp
Tôn giả A Na Luật là ai?
A Na Luật (tiếng Pali: Anuruddha) là một trong Thập Đại Đệ Tử của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Ngài là hoàng tử dòng họ Thích Ca, em họ của Đức Phật, nổi tiếng với ý chí phi thường và được tôn xưng là bậc Thiên nhãn đệ nhất.
Vì sao Tôn giả A Na Luật bị mù mắt?
Trong những ngày đầu xuất gia, vì mệt mỏi nên ngài lỡ ngủ gật trong buổi thuyết pháp và bị Đức Phật quở trách. Xấu hổ và quyết tâm sửa mình, ngài phát đại nguyện không bao giờ ngủ nữa. Trải qua thời gian dài thiền định liên tục không ngủ, đôi mắt thịt của ngài bị viêm loét và mù hoàn toàn.
“Thiên nhãn thông” của A Na Luật là gì?
Thiên nhãn thông (Dibbacakkhu) là năng lực tâm linh thanh tịnh thấu suốt muôn cõi, thấy rõ sự sinh tử luân hồi, nghiệp báo thiện ác của muôn loài chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới mà không bị ngăn ngại bởi khoảng cách hay vật chất.
Câu chuyện Đức Phật xỏ kim vá áo cho A Na Luật có ý nghĩa gì?
Câu chuyện trong Kinh Tăng Nhất A Hàm cho thấy lòng từ bi vô lượng và tính khiêm hạ của Đức Phật. Dù là bậc Toàn Giác phước trí viên mãn, Đức Phật vẫn tự tay xỏ kim vá áo cho người đệ tử mù, răn dạy bài học: người tu hành không bao giờ được coi thường việc tạo tác phước lành, dù là việc nhỏ nhất.
A Na Luật có vai trò gì trong đêm Đức Phật nhập Niết Bàn?
Trong đêm Đức Phật nhập Niết Bàn tại rừng Ta-la thành Câu Thi Na, ngài là người giữ vững tinh thần cho toàn thể Tăng chúng, khuyên giải A Nan lau nước mắt, đồng thời dùng Thiên nhãn thông theo dõi tường tận từng tiến trình tâm thức thiền định của Đức Phật để thông báo chuẩn xác thời khắc Ngài xả bỏ báo thân.
