Tại sao có những kẻ sát nhân khét tiếng, lạnh lùng tước đoạt mạng sống của người khác, nhưng khi đứng trước bản án tử hình lại bật khóc nức nở vì thương mẹ già? Tại sao một tên giang hồ xăm trổ bặm trợn lại có thể sẵn sàng nhảy xuống sông cứu một đứa bé đang chới với? Triết học phương Tây và Tâm lý học vật lộn rất lâu để giải mã sự mâu thuẫn giữa Thiện và Ác trong cùng một con người. Nhưng từ hơn 25 thế kỷ trước, đạo Phật đã đưa ra một câu trả lời vô cùng sâu sắc và đầy tính nhân văn: Dù lớp vỏ bọc bên ngoài có độc ác, xấu xa đến đâu, thì sâu thẳm bên trong mỗi chúng sinh vẫn luôn tồn tại một viên ngọc sáng không bao giờ bị hủy diệt. Viên ngọc đó được gọi là “Phật Tánh”.
1. Hiểu Rõ Khái Niệm “Phật Tánh”
“Phật” có nghĩa là sự giác ngộ, tỉnh thức, sự thấu hiểu chân lý vạn vật. “Tánh” là bản chất thật, là cốt lõi. Gộp lại, “Phật Tánh” (Buddha-nature) là bản chất giác ngộ, trong sáng, đầy tình yêu thương và trí tuệ được trang bị sẵn (mặc định) bên trong MỌI sinh mệnh. Không chỉ con người, mà ngay cả con chó, con chim, con kiến cũng đều có Phật tánh.
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni từng tuyên bố một câu nói chấn động, phá vỡ mọi sự phân biệt giai cấp và thần quyền thời bấy giờ: “Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành”. Câu nói này khẳng định sự bình đẳng tuyệt đối: Đức Phật không phải là một vị thần linh cai trị tạo ra con người, Ngài chỉ là người đã tìm ra cách đánh thức Phật tánh bên trong mình. Và chúng ta, nếu biết cách đánh thức, cũng sẽ trở thành những vị Phật y như Ngài.
2. Nếu Ai Cũng Có Phật Tánh, Tại Sao Thế Giới Này Đầy Rẫy Kẻ Ác?
Đây là câu hỏi thường gặp nhất của những người mới tìm hiểu đạo Phật. Nếu ai cũng có bản chất thiện lành, tại sao lại sinh ra kẻ trộm cướp, kẻ lừa đảo, kẻ tham nhũng?
Hãy hình dung Phật Tánh giống như Bầu trời xanh thẳm và một Mặt trời rực rỡ. Bầu trời đó lúc nào cũng trong veo và mặt trời lúc nào cũng phát sáng. Nhưng vì có những Đám mây đen của lòng tham lam, sự tức giận, đố kỵ và ngu muội (Phật giáo gọi là Vô Minh) kéo tới che khuất, nên chúng ta không còn nhìn thấy ánh sáng mặt trời nữa. Thế giới trở nên tối tăm và con người bắt đầu làm những việc ác.
Người làm việc ác là người đang bị mây mù che mắt, chứ bầu trời trong xanh bên trong họ chưa bao giờ biến mất hay bị vấy bẩn. Chỉ cần một cơn gió trí tuệ thổi qua, xua tan những đám mây đen đó đi, bầu trời lại lập tức bừng sáng. Lịch sử Phật giáo đã ghi nhận trường hợp của tướng cướp Vô Não (Angulimala). Ông ta từng giết 999 người, nhưng khi gặp Đức Phật, được Ngài thổi một cơn gió trí tuệ đánh thức hạt giống Phật tánh, ông đã buông dao xuống, tu hành và đắc quả vị A La Hán. Sự chuyển hóa đó kỳ diệu đến mức không thể tin nổi, nhưng nó chứng minh một điều: Không ai sinh ra là một kẻ ác tuyệt đối.
3. Sức Mạnh Của Việc Nhận Diện “Phật Tánh” Trong Đời Sống
Hiểu về Phật Tánh không phải để tranh luận triết lý, mà là để cung cấp cho bạn 2 thứ vũ khí tâm lý mạnh mẽ nhất để đối mặt với cuộc đời:
Chữa dứt điểm căn bệnh tự ti và trầm cảm
Xã hội hiện đại liên tục dán nhãn chúng ta: Bạn trượt đại học (bạn là kẻ thất bại), bạn ly hôn (bạn là người tồi tệ), bạn phá sản (bạn là đồ vô dụng). Khi bị dán nhãn quá nhiều, bạn bắt đầu chán ghét chính mình và rơi vào trầm cảm. Nhận thức về Phật tánh sẽ cứu rỗi bạn! Hãy nhớ rằng: Những chức danh, tiền bạc, sự thất bại… chỉ là những chiếc áo khoác bên ngoài. Bản chất thật sự của bạn là một viên kim cương lấp lánh (Phật tánh). Bạn mang trong mình phẩm chất của một đấng Giác Ngộ. Khi nhận ra giá trị tuyệt đối này, bạn sẽ lấy lại sự tự tôn, lau khô nước mắt và bắt đầu làm lại cuộc đời một cách đầy kiêu hãnh.
Chìa khóa của sự Bao dung
Làm sao để tha thứ cho một kẻ vừa lừa mất của bạn 500 triệu? Hoặc tha thứ cho người chồng/vợ vừa phản bội bạn? Nếu nhìn bằng con mắt thường, bạn sẽ chỉ thấy sự tàn nhẫn của họ và ôm hận cả đời. Nhưng nếu nhìn bằng “con mắt Phật tánh”, bạn sẽ thấy họ cũng chỉ là những nạn nhân đáng thương đang bị đám mây tham lam và dục vọng che mờ lý trí. Lớp mây mù đó xui khiến họ làm bậy, và chính họ sẽ phải trả giá cực kỳ thảm khốc bằng luật Nhân Quả. Khi nhìn thấu được điều đó, lòng hận thù của bạn sẽ tự động chuyển hóa thành sự thương xót. Bạn tha thứ không phải vì họ xứng đáng, mà vì bạn không muốn tâm trí mình bị ô nhiễm bởi thứ rác rưởi của họ.
Lời Kết
Có một câu chuyện kể rằng, một người ăn xin gặm bánh mì sống qua ngày nhưng lại luôn ngủ trên một chiếc túi rách có chứa một viên ngọc dạ minh châu trị giá hàng triệu đô. Con người chúng ta cũng vậy. Chúng ta lang thang trong kiếp nhân sinh, than nghèo kể khổ, khóc lóc cầu xin sự ban ơn của thần linh, mà không hề biết rằng mình đang mang sẵn một viên ngọc vô giá (Phật tánh) trong lồng ngực. Đừng cầu Phật ở bên ngoài nữa. Hãy quay vào bên trong, lau sạch lớp bụi tham sân si, và đánh thức vị Phật vĩ đại của chính cuộc đời bạn.
