Cứ mỗi độ tháng 7 âm lịch bước sang (Tháng Vu Lan báo hiếu, đồng thời cũng được dân gian gán mác là tháng “Cô hồn”), các công ty, cửa hàng và hộ gia đình lại đua nhau bày những mâm cúng cô hồn khổng lồ ra trước cửa nhà. Khắp nơi rải cháo loãng, vứt gạo muối tung tóe ra đường, đốt những “ngọn núi” vàng mã khói hương nghi ngút. Trong thâm tâm người cúng luôn thường trực một tâm lý: Vừa sợ hãi, vừa muốn đút lót lấy lòng các “vong linh lang thang” để họ ăn no rồi đi chỗ khác, không quậy phá việc làm ăn của gia chủ. Việc cúng bái đầy màu sắc mê tín và sợ hãi này có đúng với tinh thần của Đạo Phật? Việc “Cúng cô hồn” thực chất mang ý nghĩa nhân văn cao cả đến thế nào?
Nguồn Gốc Của Lễ “Thí Thực” (Không Có Khái Niệm Tháng Xui Xẻo)
Điều đầu tiên cần khẳng định: Trong giáo lý Đạo Phật hoàn toàn không có khái niệm “Tháng ma quỷ” hay “Tháng xui xẻo cấm kỵ làm ăn”. Lễ cúng ngoài trời vào tháng 7 được Đạo Phật gọi bằng một cái tên vô cùng cao đẹp: Lễ Thí Thực (Bố thí thức ăn cho người âm).
Theo Vũ trụ quan Phật giáo, song song với cõi Người chúng ta, còn tồn tại cõi Ngạ Quỷ (Quỷ đói). Đó là những linh hồn do lúc sinh tiền sống quá tham lam, ích kỷ, tàn ác, bỏn xẻn không chịu chia sẻ cho ai, nên khi chết bị đọa làm quỷ đói. Hình dáng của họ bị nghiệp lực biến dạng: Cổ họng teo nhỏ như cây kim, bụng phình to như cái trống, lúc nào cũng rực lửa khát khao và đói lả nhưng không thể ăn uống được. Lễ Thí thực chính là một hành động Đại Từ Bi của người sống, dùng một chút thức ăn mọn kết hợp với sự chú tâm cầu nguyện (thần chú) để hóa phép làm dịu đi ngọn lửa trong cổ họng ngạ quỷ, giúp họ có thể nuốt được thức ăn và xoa dịu cơn đói khổ bức bách.
Sai Lầm Cốt Lõi: Cúng Bằng Tâm Sợ Hãi Hay Cúng Bằng Tâm Từ Bi?
Sai lầm nghiêm trọng nhất của người Việt là cúng cô hồn với tâm thế SỢ HÃI VÀ ĐÚT LÓT. Bạn nghĩ rằng: “Mình cúng cho tụi nó ăn để tụi nó no, tụi nó sẽ tha cho mình, đi chỗ khác chơi, không phá cửa hàng của mình nữa”.
Theo luật hấp dẫn của năng lượng, khi bạn bày mâm cúng với sự sợ hãi và toan tính lợi ích, bạn đang phát ra một tần số cực kỳ thấp kém. Năng lượng này sẽ vô tình thu hút những vong linh có oán khí nặng nề, những năng lượng đen tối đến nhà bạn. Ngược lại, cách cúng chuẩn xác nhất của Đạo Phật là cúng bằng Tâm Từ Bi và Lòng Thương Xót Tột Cùng: “Họ cũng từng là con người như mình, nhưng vì vô minh lỡ tạo ác nghiệp nên giờ phải chịu kiếp lang thang đói khát. Thật đáng thương. Hôm nay mình có bát cháo, chén nước xin thành tâm chia sẻ để làm vơi bớt nỗi khổ của họ”.
Khi bạn cúng bằng lòng thương xót, hào quang từ bi của bạn sẽ phát sáng. Bạn đang tạo ra một Phước Báu (Bố thí) cực lớn. Vong linh khi ăn xong sẽ rơi nước mắt mang ơn, họ sẽ âm thầm phù hộ cho gia đạo bạn bình an, tuyệt đối không bao giờ có chuyện “ăn xong rồi ở lại lỳ quậy phá gia chủ” như lời đồn thổi vô căn cứ.
Lễ Vật Cúng Thí Thực Chuẩn Nhất Của Đạo Phật
Hãy quên đi những mâm cỗ mặn tốn kém, lễ vật thí thực cho ngạ quỷ cần sự Thanh Đạm và Đơn Giản tuyệt đối:
- Cháo trắng nấu loãng: (Món ăn quan trọng nhất) Vì cổ họng ngạ quỷ rất nhỏ và rực lửa, thức ăn đặc không thể nuốt được.
- Gạo, muối, nổ (bỏng ngô), bánh kẹo nhỏ.
- Một cốc nước sạch, nhang và đèn.
ĐIỀU CẤM KỴ TỐI THƯỢNG: Tuyệt đối không cúng mâm cỗ mặn (gà luộc, heo quay). Việc bạn tự tay cắt tiết hoặc thuê người giết một sinh mạng (con lợn, con gà) để lấy thịt mang đi cúng cho một vong linh khác là một tội ác đẫm máu. Vong linh cõi âm cũng đang gánh nghiệp chướng rất nặng, họ tuyệt đối không dám ăn thịt máu vì sợ phải gánh thêm tội sát sinh từ bạn đổ lên đầu họ. Ngoài ra, việc đốt hàng núi vàng mã là hủ tục lãng phí tiền bạc, gây ô nhiễm môi trường, vì cõi âm không có ngân hàng để tiêu thụ giấy lộn.
Rải Gạo Muối Không Phải Là Đuổi Tà
Nghi thức cuối cùng là rải cháo, gạo, muối ra đường. Nhiều người vừa rải vừa tỏ thái độ bực dọc, ném mạnh mẽ như hành động “đuổi tà ma” đi cho khuất mắt. Điều này hoàn toàn phá hỏng phước báu của cả buổi lễ.
Ý nghĩa sâu xa của việc rải gạo muối là sự Chia sẻ bình đẳng cho cả những chúng sinh nhỏ bé nhất trên mặt đất (như bầy kiến, côn trùng, chim chóc) cùng được thụ lộc. Khi rải, hãy rải một cách từ tốn, trang nghiêm, kết hợp với lời cầu nguyện: “Mong cho tất cả chúng sinh hữu hình và vô hình ăn được chút lộc này đều được no đủ, xả bỏ hận thù và sớm siêu sinh về cõi an lành”. Nếu làm được như vậy, Tháng 7 không còn là tháng cô hồn đáng sợ, mà trở thành một Lễ Hội của Tình Yêu Thương và Sự Cứu Rỗi vĩ đại nhất trong năm.
