Bước chân vào bất kỳ ngôi chùa hệ phái Bắc Tông (Đại thừa) nào, vị Phật đầu tiên bạn bắt gặp ngay ở cửa chính (Thiên Vương Điện) không phải là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni trang nghiêm tĩnh tại, mà luôn luôn là một bức tượng cực kỳ đặc biệt và quen thuộc: Phật Di Lặc. Ngài hiện lên với chiếc bụng phệ to tròn, chiếc áo phanh ngực phóng khoáng, ngồi ngả ngớn tự tại, và đặc biệt nhất là một nụ cười rạng rỡ, sảng khoái lan tỏa đến tận mang tai. Tại sao hình tượng của Ngài lại “phá cách”, suồng sã và đời thường đến vậy?
1. Phật Di Lặc – Vị Phật Tương Lai Mang Trọng Trách “Từ Bi”
Theo kinh điển Phật giáo, Phật Di Lặc (tiếng Phạn là Maitreya) là vị Phật của tương lai, người sẽ giáng sinh xuống Trái Đất sau hàng triệu năm nữa (khi giáo pháp của Đức Phật Thích Ca đã hoàn toàn chìm vào quên lãng) để tiếp tục truyền bá chân lý giác ngộ. “Di Lặc” dịch nghĩa là Từ Thị (nghĩa là người có lòng từ bi rộng lớn, chuyên đem lại niềm vui và sự an lành cho mọi loài chúng sinh).
Hình tượng chiếc bụng phệ bự, miệng cười rạng rỡ mà chúng ta thường thờ cúng ngày nay thực chất không phải bắt nguồn từ Ấn Độ, mà được lấy hình mẫu từ một vị thiền sư có thật sống ở Trung Quốc (vào thời Ngũ Đại) tên là Bố Đại Hòa Thượng (Hòa thượng mang bao bố). Vị sư có ngoại hình mập mạp này luôn vác một chiếc bao bố bằng vải to tướng đi lang thang khắp nơi. Ai cho đồ ăn hay vật dụng gì ngài cũng bỏ hết vào bao. Gặp trẻ con trên phố, ngài chia kẹo cho chúng đùa nghịch, lúc nào cũng cười nói hồn nhiên, vô âu vô lo, tiêu sái tự tại. Trước khi viên tịch, ngài để lại một bài kệ khẳng định mình chính là hóa thân của Phật Di Lặc giáng trần để dạy đời.
2. Giải Mã Chiếc Bụng Phệ Của Phật Di Lặc: “Dung Chứa Mọi Chuyện Khó Dung”
Cổ nhân có một câu thơ vô cùng thâm thúy khi mô tả về bức tượng Phật Di Lặc: “Đại đỗ năng dung, dung thế gian nan dung chi sự” (Bụng to dung chứa, chứa những chuyện khó chứa trong thế gian).
Chiếc bụng bự căng tròn của Phật Di Lặc tuyệt đối không phải là biểu tượng của sự ăn uống tham lam, thèm khát phàm tục hay sự giàu có vật chất dư thừa. Đó là một ẩn dụ triết học tuyệt đẹp và sâu sắc về Lòng Bao Dung Vĩ Đại. Sống ở đời, chắc chắn sẽ có những chuyện oan ức tày trời đổ lên đầu ta, có những lời chửi bới mạt sát ác độc, có những sự phản bội cay đắng từ người thân thiết nhất… mà một người bình thường không thể nào nuốt trôi, sẽ ôm cục tức và ghim hận trong tim đến cuối đời. Nhưng Phật Di Lặc thì khác, Ngài nhẹ nhàng “nuốt” tất cả những nỗi đau thương, những thị phi khắt khe rác rưởi đó vào chiếc bụng to lớn của mình và tiêu hóa nó thành sự bình an. Bài học ở đây là: Khi tâm hồn bạn đủ rộng lớn mênh mông như một đại dương, thì mọi cục đá sân hận ném xuống cũng không thể nào làm nổi sóng dâng trào.
3. Nụ Cười Rạng Rỡ Của Phật Di Lặc: “Cười Những Kẻ Đáng Cười”
Vế sau của câu thơ trên là: “Từ nhan tiện tiếu, tiếu thiên hạ khả tiếu chi nhân” (Miệng cười rạng rỡ, cười những kẻ đáng cười trên thiên hạ).
Nụ cười sảng khoái, híp cả mắt, ngửa cổ lên trời của Phật Di Lặc chính là nụ cười của sự Hoan Hỷ, Tự Tại và Thức Tỉnh. Ngài đang cười điều gì? Ngài đang cười vào sự si mê lầm lạc của con người chúng ta. Con người cứ mải miết điên cuồng tranh giành nhau từng mét đất, lừa gạt nhau từng đồng tiền mồ hôi nước mắt, hãm hại nhau tàn khốc chỉ vì một chút hư danh ảo ảnh trên mạng xã hội, để rồi khi nhắm mắt xuôi tay đi vào quan tài, ta chẳng mang theo được bất cứ thứ gì ngoài một núi nghiệp chướng nặng nề.
Nụ cười của Phật Di Lặc nhắc nhở chúng ta một chân lý: Cuộc đời này ngắn ngủi và mong manh như một giấc mộng vô thường. Thay vì cau mày nhăn trán để tranh giành đấu đá, hãy học cách buông xả bớt những tảng đá trong lòng, sống hồn nhiên, lạc quan và mạnh dạn trao cho nhau những nụ cười từ bi. Nụ cười chính là thứ phong thủy tốt nhất để thay đổi vận mệnh của một đời người. Dù khó khăn, nợ nần hay bế tắc đến mấy, chỉ cần bạn giữ được nụ cười mỉm đối diện với sóng gió, mọi phiền não tự khắc sẽ tan biến thành mây khói.
