Nếu như Quan Thế Âm Bồ Tát được vinh danh là vị thần bảo hộ bao la của cõi trần gian ngập tràn ánh sáng dương khí, thì Địa Tạng Vương Bồ Tát lại được suy tôn là vị cứu tinh vĩ đại và cô độc nhất của những linh hồn đang chịu đày đọa nơi cõi âm ti địa ngục tăm tối. Hình ảnh một vị Bồ tát khoác áo cà sa, đội mũ thất phật (hoặc cạo trọc đầu), một tay cầm cây Tích trượng dũng mãnh, một tay nâng viên Minh châu tỏa sáng rực rỡ, ngày đêm xẻ dọc ngang các tầng địa ngục để cứu độ chúng sinh đã trở thành biểu tượng tột đỉnh của sự hy sinh không tưởng. Sự tích về Ngài và lời thề nguyện rung chuyển cả vũ trụ chắc chắn sẽ khiến những trái tim chai sạn nhất cũng phải rơi nước mắt.
1. Ý Nghĩa Sâu Xa Của Danh Xưng “Địa Tạng” Là Gì?
Tên gọi “Địa Tạng” (tiếng Phạn là Ksitigarbha) mang một ý nghĩa triết lý cực kỳ thâm sâu và đẹp đẽ của Phật giáo: “Địa” có nghĩa là mặt đất dày, “Tạng” có nghĩa là kho báu, sự dung chứa.
Mặt đất là nơi thiêng liêng nâng đỡ mọi sự sống. Vạn vật từ cái cây ngọn cỏ đến con người đều sinh ra từ đất mẹ và khi chết đi cũng trở về vùi mình trong đất. Đặc tính vĩ đại nhất của mặt đất là Sẵn sàng dung chứa tất cả mọi thứ một cách bình đẳng: Dù người ta có đổ lên mặt đất những đống vàng bạc châu báu rực rỡ, hay hất lên đó những vũng nước bẩn thỉu, rác rưởi xú uế, mặt đất vẫn cứ lặng lẽ, nhẫn nhục ôm trọn vạn vật vào lòng mà không hề sinh tâm phân biệt, phản kháng hay oán trách.
Địa Tạng Vương Bồ Tát chính là vị Đại Bồ Tát sở hữu một tâm lượng bao la, vững chãi, kiên cố và nhẫn nhục y như mặt đất. Ngài sẵn sàng cúi xuống gánh vác mọi tội lỗi kinh hoàng nhất, ôm ấp mọi sự đau khổ, cấu uế nhớp nháp nhất của chúng sinh đang gào thét dưới các tầng địa ngục vô gián mà không buông một lời than vãn.
2. Tiền Kiếp Vĩ Đại Đẫm Nước Mắt: Cô Gái Bà La Môn Cứu Mẹ
Theo những trang viết đẫm lệ trong Kinh Địa Tạng, tiền kiếp nổi tiếng và xúc động nhất của Ngài là hóa thân thành một người con gái cực kỳ hiếu thảo tên là Quang Mục (trong một kiếp khác là Thánh Nữ Bà La Môn). Mẹ của cô khi còn sống là người mang nghiệp chướng rất nặng: Bà vô cùng thích ăn thịt cá chửa (giết một mạng mang theo nhiều mạng), sát sinh vô số sinh linh để thỏa mãn khẩu vị, và thường xuyên lớn tiếng phỉ báng Tam Bảo (Phật – Pháp – Tăng). Khi mẹ qua đời, cô gái đau đớn biết rõ với những ác nghiệp tày trời đó, mẹ mình chắc chắn đang bị đày đọa vào tận đáy địa ngục để chịu cực hình.
Thương mẹ cồn cào đứt từng khúc ruột, cô gái đã không màng tài sản, bán sạch nhà cửa, trang sức để lấy tiền mua hương hoa trang nghiêm cúng dường chư Phật. Cô quỳ lạy ngày đêm, khóc lóc cầu nguyện thảm thiết đến mức hai mắt rỉ máu đỏ tươi chỉ để xin Phật cho biết nơi mẹ đang bị giam giữ. Lòng hiếu thảo thuần khiết tột bậc đó đã thấu tận trời xanh, cô được Đức Phật chỉ dẫn thần thức đi xuống cõi âm ti.
Tại đây, khi tận mắt chứng kiến vô số chúng sinh đang rên xiết quằn quại trong vạc dầu sôi lửa bỏng, núi đao rừng kiếm tàn khốc, một sự biến đổi tâm linh vĩ đại đã xảy ra. Cô gái không chỉ khóc lóc cầu xin cứu mỗi người mẹ đẻ của mình, mà từ trong sâu thẳm trái tim rỉ máu, cô phát sinh một lòng thương xót vô hạn, tột cùng đối với TẤT CẢ các tội nhân xa lạ khác. Ngay tại cửa ngục tăm tối, cô phát một đại nguyện sẽ đời đời kiếp kiếp tu hành để cứu rỗi toàn bộ thế giới đau thương ngập ngụa máu và nước mắt đó.
3. Lời Thề Nguyện “Vô Tiền Khoáng Hậu” Của Sự Hy Sinh
Trải qua vô lượng vô biên kiếp luân hồi tu tập gian khổ, với công đức và phước báu khổng lồ tích lũy được, lẽ ra Địa Tạng Vương Bồ Tát đã hoàn toàn đủ tiêu chuẩn để thành Phật, được an tọa vĩnh viễn trên đài sen vàng rực rỡ ở cõi Niết Bàn thanh tịnh. Nhưng không, Ngài đã dứt khoát từ chối đặc quyền tối cao đó. Ngài hiên ngang đứng trước mười phương chư Phật và phát ra một lời thề nguyện vĩ đại nhất, bi tráng nhất, làm rung chuyển toàn bộ pháp giới vũ trụ:
“Địa ngục vị không, thệ bất thành Phật.
Chúng sinh độ tận, phương chứng Bồ Đề”.
(Nghĩa là: Nếu địa ngục vẫn chưa trống rỗng, ta thề tuyệt đối sẽ không thành Phật. Khi nào ta cứu độ đưa hết tất cả chúng sinh lầm than lên bờ giác ngộ, ta mới chịu bước lên đài vinh quang).
Ngài đã tự nguyện hạ mình, biến bản thân thành “người quét rác” vĩ đại nhất của vũ trụ, lặn lội bước vào nơi bẩn thỉu nhất, oán khí ngút trời nhất, đau đớn nhất (địa ngục vô gián) để chìa tay ra kéo những kẻ tội lỗi nhất, đáng khinh bỉ nhất lên bờ giải thoát. Lời thề đó đồng nghĩa với việc: Một khi thế gian này vẫn còn loài người gieo rắc ác nghiệp sát sinh, ngục tù âm ty vẫn còn bóng vong linh oán hận khóc than, thì Ngài vẫn sẽ mãi mãi cam tâm làm một vị Bồ Tát nhọc nhằn, lấm lem bùn đất dưới đáy sâu địa ngục.
4. Bài Học Thức Tỉnh Dành Cho Chúng Ta Giữa Đời Thường
Lời thề rúng động của Địa Tạng Vương Bồ Tát không chỉ là câu chuyện huyền thoại của cõi âm ty ma quỷ. Bạn hãy nhìn cho kỹ, trong cuộc sống thực tại này, “địa ngục” đang hiện diện sờ sờ ở khắp mọi nơi xung quanh chúng ta: Đó là những góc hành lang bệnh viện ung bướu tràn ngập tiếng rên rỉ tuyệt vọng, là những trại giam lạnh lẽo, là những khu ổ chuột đói khát bần cùng, hay đáng sợ nhất chính là những tâm hồn con người đang bị căn bệnh trầm cảm, sự thù hận và bế tắc giam cầm không lối thoát.
Học theo đại hạnh của Bồ Tát Địa Tạng là chúng ta học cách Đừng bao giờ quay lưng, bịt tai nhắm mắt lại trước sự đau khổ của đồng loại. Hãy dùng một chút ánh sáng (viên minh châu) của trí tuệ thấu hiểu, và sự vững chãi (cây tích trượng) của bản lĩnh cá nhân để chìa tay ra giúp đỡ những người đang rơi vào đáy sâu tuyệt vọng. Chỉ khi nào trái tim bạn biết rung lên vì xót thương nỗi đau của người khác y như chính nỗi đau đang cắt vào da thịt mình, khi đó bạn mới thực sự chạm tay vào cánh cửa của sự giải thoát đích thực.
